اشاره ای مختصر به مبحث سمبل
سمبلها دو نوعند :
الف – سمبلهای تکراری که در شعر شاعری امده و دیگران انرا تکرار می کنند و ما کاملا مفاهیم انها را میشناسیم و درک می کنیم
قفس : سمبل دنیا – جلوه های مادی – جسم - ... یوسف : سمبل زیبایی – پاک دامنی –عزیزی
خضر : جاوذانگی – بی مرگی – حکمت – رهبری – هدایت
گاهی این مفاهیم انقدر تکراریست که دیگر سمبل محسوب نمی شود و نشانه است
ترازو : نشانه عدالت
ب – سمبلهای شخصی : اندیشه ها سلایق شعری و بیان شعری یک شاعر سمبل بوجود می اورد که میتواند مفاهیم سیاسی و اجتماعی باشد که چندان هم پیچیده نیستند
مثل
نفسم گرفت از این شب
در این حصار بشکن
استاد شفیعی کدکنی
میتواند مفاهیم فردی بیان شود که در این صورت ما با یک نفر سرو کار داریم یا مفاهیم عرفانی و فلسفی بیان شود که در این صورت مفاهیم اشناست ولی سمبلها پیچیده می شوند.
بنابر این سمبل یک نماد معنایی است . نماینده ی مفهومیست و ان معنا را در درون انسان زنده می کند . مثل هفت سین که هر کدام نماد یک چیز است .
رنگها هم سمبل بسیاری از مفاهیم هستند . مثلا رنگ سیاه و سفید در فرهنگهای مختلف سمبل اموری مختلف اند .
در کتب مقدس هم داستانهایی وجود دارند که بصورت سمبلیک بیان شده اند . عرفا نیز چنین گرایش تاویل گرایانه ای داشتند که شکل مدرن ان هرمنوتیک است .
در عصر ما هم سمبلیسم بسیار رواج دارد . داستانها و رمانهایی مثل کوری سارا ماگو به صورت سمبلیک وضعیت جامعه بشری را به چالش می کشد .
حتی برخی از محققین داستان پینوکیو را رمز گشایی عرفانی کردند و انرا دارای سمباهای عرفانی می دانند . جناب اقای جلال ستاری در زمینه اسطوره و نماد و سمبل کارهای تحقیقی بسیاری را به زیور طبع رسانده اند .
داستانهای دراکولا هم سمبلیک است . داستان بوف کور صادق هدایت نیز در این مجموعه قرار می گیرد . تمام علائم راهنمایی و رانندگی و یک شاخه گل و حلقه ازدواج وغسل دادن در مراسم ادیان مختلف حتی همین صدا ها و الفاظ هم سمبل مفاهیمی هستند . در مجالی دیگر به شناسایی سمبلها در شعر شاعران معاصر می پردازیم .